کابلهای فیبر نوری اینترنت چگونه میتوانند به نجات نهنگهای قاتل (اورکا) کمک کنند؟
نزدیک به یک میلیون مایل کابل فیبر نوری در کف اقیانوسها کشیده شده است. دانشمندان اثبات کردهاند که میتوان از این زیرساخت عظیم برای رصد حیاتوحش دریایی استفاده...

بیشتر آدامسها از ترکیبی از پایهٔ آدامس، شیرینکنندهها، نرمکنندهها و مواد طعمدهنده ساخته میشوند. هر یک از این مواد وظیفهٔ مشخصی دارد؛ پایهٔ آدامس حالت کشسان و جویدنی آن را ایجاد میکند، شیرینکنندهها طعم مطلوب را به وجود میآورند و نرمکنندهها باعث میشوند آدامس خشک یا بیش از حد سفت نشود.
بخش اصلی آدامس در بزاق حل نمیشود. به همین دلیل، حتی پس از کمشدن شیرینی و طعم، بخش کشسان آن برای مدتی در دهان باقی میماند.
پایهٔ آدامس، ساختار اصلی و غیرقابلحل آن است. این بخش در بزاق حل نمیشود و عامل ایجادکنندهٔ بافت کشسان و جویدنی آدامس به شمار میرود.
در گذشته، تولیدکنندگان بیشتر از مادهای طبیعی به نام چیکل استفاده میکردند. چیکل از شیرهٔ شیریرنگ درخت ساپودیلا به دست میآمد. این ماده نوعی لاتکس طبیعی است و میتواند بافتی انعطافپذیر و مناسب برای جویدن ایجاد کند.
امروزه در تولید آدامس از ترکیبی از مواد طبیعی و پلیمرهای مصنوعی استفاده میشود. پلیمرها مولکولهای بزرگی هستند که از واحدهای تکرارشونده تشکیل شدهاند. برخی از موادی که ممکن است در پایهٔ آدامس به کار بروند عبارتاند از:
ترکیب دقیق این مواد بر میزان سفتی، کشسانی، چسبندگی و دوام آدامس اثر میگذارد. برای مثال، آدامس معمولی به ترکیبی متفاوت از آدامس بادکنکی نیاز دارد؛ زیرا آدامس بادکنکی باید قابلیت کشآمدن و تشکیل حباب را داشته باشد.
مواد تشکیلدهندهٔ پایهٔ آدامس تنها برای ایجاد حالت جویدنی به کار نمیروند، بلکه ویژگیهای نهایی محصول را نیز تنظیم میکنند.
رزینها به استحکام و یکپارچگی آدامس کمک میکنند.
مومهای خوراکی و نرمکنندهها باعث میشوند آدامس انعطافپذیرتر و راحتتر برای جویدن باشد.
پرکنندههای معدنی میتوانند بافت و میزان سفتی پایهٔ آدامس را تنظیم کنند.
گلیسیرین به حفظ رطوبت کمک میکند و مانع خشکشدن سریع آدامس میشود.
امولسیفایرهایی مانند لسیتین نیز باعث میشوند مواد مختلف بهتر با یکدیگر ترکیب شوند.
نوع پایهٔ آدامس بر تجزیهپذیری آن در محیطزیست نیز تأثیر دارد. بسیاری از پایههای مصنوعی رایج، بهآسانی در طبیعت تجزیه نمیشوند.
آدامسهای معمولی که با شکر تولید میشوند، اغلب حاوی ساکاروز یا همان شکر خوراکی هستند. در برخی محصولات از موادی مانند شربت ذرت یا دکستروز نیز استفاده میشود.
در آدامسهای بدون قند، معمولاً شکر با قندهای الکلی جایگزین میشود. نمونههایی از این ترکیبات عبارتاند از:
قندهای الکلی، برخلاف نامشان، با اتانول موجود در نوشیدنیهای الکلی تفاوت دارند. آنها از نظر شیمیایی و کاربرد، گروه متفاوتی از مواد هستند.
برخی آدامسها برای ایجاد شیرینی زیاد با مقدار بسیار کم، از شیرینکنندههای پرقدرت استفاده میکنند. آسپارتام، آسهسولفام پتاسیم و سوکرالوز از جمله این شیرینکنندهها هستند.
طعمهای نعناع فلفلی و نعناع سبز از رایجترین طعمدهندههای آدامس هستند و معمولاً با استفاده از روغن این گیاهان تولید میشوند.
بااینحال، احساس خنکی آدامس فقط به نعناع مربوط نیست. برخی قندهای الکلی، بهویژه زایلیتول، هنگام حلشدن در بزاق مقداری گرما جذب میکنند. همین فرایند میتواند احساس خنکی در دهان ایجاد کند.
رنگهای خوراکی نیز در صورت استفاده، فقط ظاهر آدامس را تغییر میدهند و نقشی در ایجاد حالت کشسان یا جویدنی آن ندارند.
فرایند تولید آدامس معمولاً با گرمکردن پایهٔ آدامس آغاز میشود. گرما پایه را نرم میکند تا امکان ترکیبشدن آن با سایر مواد فراهم شود.
مراحل کلی تولید آدامس عبارتاند از:
در برخی محصولات، مرحلهٔ دیگری نیز وجود دارد.
آدامسهای روکشدار، لایهای بیرونی و ترد دارند. برای ایجاد این روکش، مخلوطی بر پایهٔ شکر یا قندهای الکلی، در چند مرحله روی مرکز نرم آدامس قرار داده میشود.
پس از هر بار افزودن، لایه باید خشک شود. این کار چندین بار تکرار میشود تا روکش بیرونی به ضخامت و سختی مطلوب برسد. نتیجه، پوستهای ترد در اطراف مغز نرم آدامس است.
این فرایند تا حدی شبیه رنگآمیزی چندلایه است؛ با این تفاوت که تمام لایهها خوراکی هستند و بهتدریج بافت ترد آدامس را ایجاد میکنند.
آنچه دربارهٔ باقیماندن آدامس در معده برای چندین سال گفته میشود، باور درستی نیست. آنزیمهای گوارشی انسان نمیتوانند پایهٔ آدامس را بهطور کامل تجزیه کنند، اما این موضوع به معنی ماندگارشدن آدامس در معده نیست.
اگر فردی بهطور اتفاقی یک تکه آدامس را ببلعد، این تکه معمولاً از دستگاه گوارش عبور کرده و همراه با مدفوع از بدن خارج میشود. بااینحال، آدامس مادهٔ غذایی مناسبی برای بلعیدن مداوم نیست و نباید عمداً یا بهطور مرتب بلعیده شود.
آدامس از یک پایهٔ غیرقابلحل، شیرینکنندهها، طعمدهندهها، نرمکنندهها و گاهی رنگهای خوراکی تشکیل میشود. پایهٔ آدامس، با استفاده از مواد طبیعی یا پلیمرهای مصنوعی، حالت کشسان و جویدنی محصول را ایجاد میکند.
آدامسهای معمولی ممکن است با شکر شیرین شوند، درحالیکه محصولات بدون قند معمولاً از سوربیتول، زایلیتول یا مالتیتول استفاده میکنند. طعمهای نعناع و برخی قندهای الکلی نیز میتوانند احساس خنکی در دهان ایجاد کنند.
اگرچه پایهٔ آدامس در دستگاه گوارش هضم نمیشود، یک تکهٔ بلعیدهشده معمولاً از بدن عبور میکند و دفع میشود. با وجود این، بلعیدن مرتب آدامس توصیه نمیشود.