خرید ۲ میلیارد دلاری پلتفرم دستیار هوش مصنوعی Manus توسط متا، طبق انتظار، درگیر کشمکش‌های نظارتی شده است — اما نه به دلیل نهادهای نظارتی آمریکا. به نظر می‌رسد آن‌ها با وجود تردیدهای اولیه درباره سرمایه‌گذاری Benchmark در Manus، اطمینان دارند که این معامله مشروع است. با این حال، طبق گزارش فایننشال تایمز، نهادهای نظارتی چین ظاهراً دیدگاه چندان خوش‌بینانه‌ای ندارند.

اوایل امسال، زمانی که Benchmark رهبری یک دور تأمین مالی برای Manus را بر عهده گرفت، این سرمایه‌گذاری بلافاصله جنجال‌برانگیز شد. سناتور آمریکایی، جان کورنین، در شبکه X نسبت به این معامله اعتراض کرد و این سرمایه‌گذاری باعث شد وزارت خزانه‌داری آمریکا در چارچوب قوانین جدید محدودکننده سرمایه‌گذاری آمریکایی‌ها در شرکت‌های هوش مصنوعی چینی، تحقیقاتی را آغاز کند.

این نگرانی‌ها آن‌قدر جدی بود که در نهایت Manus را به انتقال از پکن به سنگاپور سوق داد — اقدامی که به گفته یکی از اساتید چینی در وی‌چت طی آخر هفته گذشته، بخشی از «جداسازی تدریجی شرکت از چین» محسوب می‌شد.

اکنون ورق برگشته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات چینی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا معامله با متا قوانین کنترل صادرات فناوری را نقض می‌کند یا نه؛ موضوعی که می‌تواند اهرم فشاری به پکن بدهد که پیش‌تر تصور نمی‌شد در اختیار داشته باشد. به‌طور مشخص، آن‌ها در حال بررسی این هستند که آیا Manus هنگام انتقال تیم اصلی خود از چین به سنگاپور به مجوز صادرات نیاز داشته است یا خیر — اقدامی که ظاهراً آن‌قدر رایج شده که به آن لقب «سنگاپورشویی» داده‌اند. مقاله‌ای اخیر در وال‌استریت ژورنال گمانه‌زنی کرده بود که چین «ابزارهای محدودی برای تأثیرگذاری بر این معامله دارد، با توجه به جای پای Manus در سنگاپور»، اما به نظر می‌رسد این ارزیابی زودهنگام بوده است.

نگرانی پکن این است که این معامله می‌تواند سایر استارتاپ‌های چینی را تشویق کند تا برای فرار از نظارت داخلی، به‌طور فیزیکی کشور را ترک کنند. وینستون ما، استاد دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک و شریک شرکت Dragon Capital، به وال‌استریت ژورنال گفت که اگر این معامله بدون مشکل نهایی شود، «مسیر تازه‌ای برای استارتاپ‌های جوان هوش مصنوعی در چین ایجاد می‌کند.»

تجربه تاریخی نشان می‌دهد که پکن ممکن است وارد عمل شود. چین پیش‌تر از سازوکارهای مشابه کنترل صادرات برای مداخله در تلاش دونالد ترامپ برای ممنوعیت تیک‌تاک در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش استفاده کرده بود. همان استاد چینی در وی‌چت حتی هشدار داد که بنیان‌گذاران Manus ممکن است در صورت صادرات فناوری‌های محدودشده بدون مجوز، با مسئولیت کیفری مواجه شوند.

در همین حال، برخی تحلیل‌گران آمریکایی این خرید را یک پیروزی برای محدودیت‌های سرمایه‌گذاری واشنگتن می‌دانند و استدلال می‌کنند که این معامله نشان می‌دهد استعدادهای هوش مصنوعی چین در حال پیوستن به اکوسیستم آمریکایی هستند. یکی از کارشناسان به فایننشال تایمز گفت که این معامله نشان می‌دهد «اکوسیستم هوش مصنوعی آمریکا در حال حاضر جذاب‌تر است.»

هنوز برای قضاوت درباره تأثیر این موضوع بر برنامه‌های متا برای ادغام نرم‌افزار عامل هوش مصنوعی Manus در محصولاتش زود است، اما این معامله ۲ میلیارد دلاری ممکن است بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی شده باشد که کسی انتظارش را داشت.